Polioller Nelerdir? Poliol İçeren Besinler Hangileridir?
Polioller Nedir?
Polioller, şeker alkolleri olarak da bilinen, sindirimi zor olan karbonhidratlardır. Sindirim sisteminde tam olarak emilemedikleri için bağırsaklarda su çekerek şişkinlik, gaz ve ishale neden olabilirler. FODMAP diyetinde yüksek poliol içeren gıdalar genellikle kaçınılması gerekenler arasındadır.
Önemli Polioller ve Bulundukları Besinler
| Poliol Türü | Tatlılık Oranı (Şekere Göre) | Bulunduğu Besinler | FODMAP Durumu |
|---|---|---|---|
| Sorbitol | %60 | Elma, armut, şeftali, erik, sakız, diyet içecekler | ❌ Yüksek FODMAP |
| Mannitol | %50 | Karnabahar, mantar, kereviz, sakız | ❌ Yüksek FODMAP |
| Maltitol | %70-90 | Şekersiz çikolatalar, şekerlemeler, sakızlar | ❌ Yüksek FODMAP |
| Xylitol | %100 | Sakız, şekerlemeler, diş macunları, bazı meyveler | ❌ Yüksek FODMAP |
| Eritritol | %70 | Şekersiz içecekler, düşük kalorili tatlandırıcılar | ✅ Genellikle düşük FODMAP (çoğu kişi tolere edebilir) |
1. Sorbitol İçeren Yüksek FODMAP Besinler (Kaçınılması Önerilir)
❌ Elma, armut, şeftali, erik, kiraz
❌ Şekersiz sakızlar ve şekerlemeler
❌ Diyet içecekler ve bazı ilaçlar
✅ Alternatifler (Düşük FODMAP):
- Muz, çilek, kivi, portakal
- Doğal tatlandırıcılar (şeker, stevia)
Sorbitol içeren meyveler ve tatlandırıcılar FODMAP açısından sorunludur ve hassas bireylerde sindirim sorunlarına yol açabilir.
2. Mannitol İçeren Yüksek FODMAP Besinler
❌ Karnabahar, mantar, kereviz
❌ Sakızlar ve diyet ürünleri
✅ Alternatifler (Düşük FODMAP):
- Havuç, kabak, ıspanak, marul
Mannitol içeren sebzeler gaz ve şişkinlik yapabilir, bu yüzden FODMAP diyetinde sınırlanmalıdır.
3. Maltitol ve Xylitol İçeren Yüksek FODMAP Besinler
❌ Şekersiz çikolatalar ve şekerlemeler
❌ Şekersiz sakızlar, diyet ürünleri
❌ Düşük kalorili tatlandırıcılar
✅ Alternatifler (Düşük FODMAP):
- Saf glukoz veya normal şeker
- Stevia ve eritritol (çoğu kişi için tolere edilebilir)
Maltitol ve xylitol bağırsaklarda fermente olarak şişkinlik ve ishale neden olabilir.
4. Eritritol (Düşük FODMAP Tatlandırıcı Alternatifi)
✅ Stevia ve eritritol içeren tatlandırıcılar
✅ Düşük kalorili içecekler (bazılarında bulunur)
⚠Bazı hassas bireylerde eritritol de hafif semptomlara yol açabilir, ancak genellikle daha iyi tolere edilir.
Dikkat edilmesi gereken önemli bilgiler
- Sorbitol, mannitol, maltitol ve xylitol yüksek FODMAP olup sindirim sisteminde sorun yaratabilir.
- Eritritol genellikle düşük FODMAP olarak kabul edilir, ancak bireysel tolerans önemlidir.
- Şekersiz sakızlar, diyet içecekler ve şekerlemeler genellikle yüksek poliol içerdiğinden FODMAP diyetinde kaçınılmalıdır.